5 KĨ THUẬT DỊCH CÁC VĂN BẢN – [Phần 2]


  1. CẮT / LƯỢC BỚT

Kỹ thuật thứ tư trong việc dịch văn bản là sự cắt giảm. Cắt giảm là một quá trình “bao gồm việc loại bỏ bớt những phần thông tin thừa/dư/lặp lại trong văn bản gốc để chúng không xuất hiện quá nhiều trong văn bản đích. Đây được xem là một kỹ thuật trong việc làm cô đọng ngôn ngữ, sự cắt giảm này hoàn toàn đối nghịch với quá trình mở rộng ngôn ngữ.

Kỹ thuật này được ứng dụng trong các ca dịch văn bản văn học, khi người dịch buộc phải làm cho thông tin được nhắc đến trong bài cần nằm ở dạng cô đọng, súc tích. Để làm được điều này, một số phần không cần thiết sẽ được lược bớt và sự cắt giảm này sẽ giúp cải thiện chất lượng diễn đạt của văn bản được dịch.

Ví dụ như khi giới thiệu về doanh nghiệp, khi dịch từ “our company”, chúng ta có thể linh hoạt chuyển thành công ty, chúng tôi, công ty chúng tôi, doanh nghiệp chúng tôi…

  1. VAY MƯỢN

Vay mượn cũng là một kỹ thuật thường được dùng nhiều trong việc dịch các văn bản, bao gồm luôn các lĩnh vực y học hoặc kinh tế. Theo đó, kỹ thuật dịch này bao gồm việc sử dụng một từ ngữ hay một cách diễn đạt trong bản gốc sẽ, sẽ được đặt ngay đúng vị trí tương ứng trong văn bản đích và không có sự thay đổi về mặt hình thái từ. Kỹ thuật này cũng có thể là một cách diễn đạt được lấy từ ngôn ngữ thứ ba (ví dụ tiếng Latin) hoặc một câu nói của một nhân vật trong ngôn ngữ đích, hay thậm chí là một cách diễn đạt không cần thiết phải dịch ra. Ví dụ khi chúng ta dịch văn bản y khoa, mọi người hay bắt gặp cụm từ in vitro hoặc in vivo và chúng ta đều có xu hướng mặc định tự hiểu nghĩa của nó và khi trình bày đều để nguyên in vitro hoặc in vivo (tức là trong ống nghiệm).