[5 LỖI PHỔ BIẾN MÀ DỊCH THUẬT VIÊN THƯỜNG MẮC PHẢI] – [Phần 2]


  1. PHÓNG ĐẠI Ý NGHĨA CỦA TỪ NGỮ

Các dịch thuật viên mới bắt tay vào nghề thường có xu hướng phóng đại yêu cầu dịch bởi lẽ họ chưa nhiều kinh nghiệm, chúng ta vẫn hay gọi đây là hiện tượng dịch “thoát xác”, và một số người cho rằng điều này giúp họ có được bản dịch hoàn hảo hơn. Trên thực tế, điều này không được đánh giá cao khi bạn muốn trở thành một dịch giả chuyên nghiệp. Để chuyển tải một văn bản một cách hiệu quả nhất, điều quan trọng bạn cần nhớ đó là đừng phóng đại văn bản lên khi thực sự chưa hiểu rõ những từ ngữ chuyên ngành hay những câu cú phức tạp.

Trước tiên, bạn cần phải nắm bắt được những yêu cầu từ phía khách hàng của mình, sau đó cứ theo trình tự mà dịch. Cố gắng xác định được những lưu ý đặc biệt từ khách hàng bằng những câu hỏi mở để thu thập càng nhiều càng tốt về những yêu cầu của khách. Hỏi khách hàng xem họ sử dụng văn bản cho mục đích gì, nộp đi đâu, thời gian cần hoàn thành. Nếu chỉ dành cho cá nhân thì hãy dịch đơn giản và dễ hiểu nhất có thể. Nhưng nếu văn bản dùng cho mục đích xuất bản thì bạn phải tuân thủ theo đúng hướng dẫn hoặc tiêu chuẩn của bên nhà xuất bản.

  1. DÙNG TỪ NGỮ KHÔNG CHUẨN XÁC

Các biên dịch viên mới bắt tay vào nghề thường sử dụng ngữ nghĩa của từ sai văn cảnh. Chúng ta phải hiểu một sự thật rằng có những từ không thể dịch sang ngôn ngữ khác được. Ví dụ, rất khó để chuyển tải tương đương với cụm “Holy Grail” trong ngôn ngữ khác (“Chén Thánh” (Holy Grail hay Chalice) còn có xuất xứ một từ tiếng Pháp cổ là Sangreal. Theo cách lý giải thông thường, Sangreal hợp thành từ hai từ San (Thánh) và Graal (Chén)). Tương tự như thế, bạn cũng không thể dịch cụm  “Netilat Yadayim Shacharit” sang một ngôn ngữ khác. Bởi vì những từ ngữ này liên quan tới tiến trình văn hóa, tôn giáo nhất định, nên bạn không thể dịch chúng sang một bối cảnh tôn giáo khác vì người đọc sẽ rất khó để hình dung. Cách tốt nhất là hãy làm footnote để lý giải cụ thể hơn về từ và chỉ dịch dưới hình thức đề xuất.

Ngoài ra, dịch thuật viên có thể cảm thấy khó khăn trong việc phân biệt sự khác nhau giữa những danh từ chỉ giống đực và giống cái. Đối với ngôn ngữ này nó là “giống đực” nhưng sang ngôn ngữ khác thì lại hoàn toàn trái ngược. Ví dụ, từ “mặt trăng” được xem là giống đực trong tiếng Anh trong khi cũng từ này, sang tiếng Tây Ban Nha lại là giống cái. Hãy làm quen dần với sự tinh tế trong từng câu chữ để trở thành một dịch giả chuyên nghiệp.