*Bài viết được biên dịch bởi đội ngũ thực tập sinh công ty dịch thuật Master

Có một quan niệm sai lầm liên quan đến hai cụm từ biên dịch viên và thông dịch viên. Nhiều khách hàng tiềm năng liên hệ với các thông dịch viên, nói rằng họ đang tìm kiếm một biên dịch viên chuyên nghiệp, trong khi thực tế, điều mà họ nên nói là: “Tôi đang tìm kiếm một thông dịch viên”.

Bởi vì bản chất công việc của biên dịch viên và thông dịch viên rất giống nhau nên mới gây ra sự nhầm lẫn đó, khiến mọi người sử dụng cả hai cụm từ này thay thế cho nhau. Chúng ta hãy cùng xem biên dịch viên và thông dịch viên thực sự là ai, làm thế nào hai cụm từ chỉ về các nhà ngôn ngữ học này lại giống nhau và có sự khác biệt gì giữa một biên dịch viên và một thông dịch viên hay không.

Như thế nào là một thông dịch viên?

Thông dịch viên cần kinh nghiệm, trí nhớ tốt và phản xạ nhanh nhạy.

Trái với quan niệm phổ biến, thông dịch không phải là dịch từng từ của một thông điệp nào đó. Thay vào đó, thông dịch hoàn toàn là về diễn giải và chuyển đổi ngôn ngữ nguồn trong ngữ cảnh bắt buộc, giữ nguyên nghĩa gốc của nó nhưng chú ý làm rõ lại các thành ngữ và các tài liệu tham khảo cụ thể về văn hóa khác theo cách dễ hiểu cho người nghe.

Một thông dịch viên cần sở hữu một số kỹ năng như khả năng truyền đạt thông điệp của họ ngay lập tức (hoặc song song) so với thông điệp gốc, mà không có sự trợ giúp của từ điển hay tài liệu tham khảo. Tóm lại, những tài nguyên quan trọng mà thông dịch viên cần là kinh nghiệm, trí nhớ tốt và phản xạ dịch nhanh nhạy.

Như thế nào là một biên dịch viên?

Biên dịch viên là người làm việc với thông tin dạng văn bản và thường sử dụng công cụ hỗ trợ.

Về cơ bản, một biên dịch viên làm việc với thông tin dưới dạng văn bản, có thể là các trang web, phụ đề video, phần mềm hoặc bản in ấn. Tuy nhiên, không giống như thông dịch viên, hầu hết các biên dịch viên sử dụng các công cụ hỗ trợ máy tính (CAT) trong công việc của họ.

Khi làm việc qua từng phần của văn bản, biên dịch viên có thể cần tham khảo các thuật ngữ và hướng dẫn về phong cách dịch để đảm bảo chất lượng của bản dịch. Sau khi hoàn thành, biên dịch viên chuyển bản dịch sang một người hiệu đính để đọc lại và đảm bảo sự tương xứng của văn bản.

Biên dịch viên và thông dịch viên: những điểm tương đồng

Cả biên dịch viên và thông dịch viên đều đòi hỏi có chuyên môn sâu.

Ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ đích đều được cung cấp cho thông dịch viên và biên dịch viên và họ chỉ làm việc bằng tiếng mẹ đẻ của mình. Cả hai đều chuyển đổi một thông điệp từ ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ đích.

Mặc dù có nhiều sự khác biệt giữa một biên dịch viên và một thông dịch viên, điều khiến họ kết nối với nhau là ở bản chất công việc – họ đều là những nhà ngôn ngữ học và do đó bên cạnh các kỹ năng, cả hai đều đòi hỏi phải có trình độ chuyên môn sâu.

Vậy sự khác biệt nằm ở đâu?

Mặc dù nghề biên dịch và thông dịch có rất nhiều điểm khác nhau nhưng dưới đây là những phạm trù chính để phân biệt giữa hai công việc này:

Tính rõ ràng và chính xác:

Thông dịch viên được đòi hỏi xử lý thông tin song song hoặc ngay tức khắc.

Khi nói đến việc có nhiều thời gian để đạt được sự rõ ràng và chính xác trong mỗi bản dịch, các biên dịch viên chắc chắn có nhiều hơn các thông dịch viên. Điều này có nghĩa là không giống như thông dịch viên, biên dịch viên có đủ thời gian để tham khảo các thuật ngữ, từ điển và các tài liệu tham khảo khác trước khi đưa ra bản dịch cuối cùng.

Mặt khác, thông dịch viên hầu như không có thời gian để xử lý thông điệp gốc một cách kỹ lưỡng và cần phải giải thích thông điệp gốc ngay lập tức (song song hoặc ngay tức khắc).

Công cụ và tài liệu trợ giúp:

Như đã đề cập trước đây, các biên dịch viên có lợi thế là có thể sử dụng các công cụ hỗ trợ trên máy tính để trợ giúp họ trong quá trình dịch thuật, chưa kể đến việc họ có thể sử dụng từ điển, máy tính, bảng chú giải và các tài liệu tham khảo khác trước khi đưa ra bản dịch cuối cùng.

Biên dịch viên có lợi thế sử dụng công cụ hỗ trợ.

Ngược lại, thông dịch viên chỉ có thể sử dụng tai nghe, micrô hoặc sổ ghi chú khi phiên dịch. Nhưng về mặt tích cực, họ có thể sử dụng vốn kiến thức phong phú và trí nhớ của mình để hỗ trợ cho quá trình dịch.

Cách truyền tải thông điệp:

Một thông dịch viên yêu cầu phải thông thạo cả ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ đích vì họ phải thông dịch theo cả hai hướng ngay lập tức. Trong khi đó, một biên dịch viên chỉ làm việc theo một hướng duy nhất: hướng của riêng họ, bởi vì họ chỉ cần dịch nội dung nguồn sang tiếng mẹ đẻ nên không bắt buộc phải thông thạo ngôn ngữ nguồn.

Sự nhạy bén và kỹ năng:

Mặc dù cả biên dịch viên và thông dịch viên đều yêu cầu phải thành thạo trong việc sử dụng các phép ẩn dụ, các phép loại suy và các thành ngữ cộng hưởng với đối tượng người nghe, thông dịch viên có công việc khó khăn hơn so với biên dịch viên.

Thông dịch viên cần phải nắm bắt thanh điệu, chất lượng giọng nói, ngữ điệu và các nghĩa ám chỉ của câu nói và diễn giải nó cho người nghe một cách chính xác nhất. Trong khi đó, biên dịch viên làm việc trên văn bản nên sẽ không phải trải qua quá trình đó.

Bây giờ khi bạn đã hiểu rõ về sự khác biệt giữa biên dịch viên và phiên dịch viên , câu hỏi bạn nên tự hỏi mình là: “Tôi nên thuê một thông dịch viên hay một biên dịch viên để hỗ trợ mình?”. Đặt đúng câu hỏi sẽ giúp cho sự nghiệp của bạn thành công trên thương trường quốc tế.